/ 239 بدين گونه تمام قرآن در آن شب بر قلب رسول نازل شد ، و سپس به صورت تدريجى در طول مدت بيست و سه سال نزول پيدا كرد ، تا جاى خود را در جانها پيدا كند ، و كتاب دگرگون ساختنى باشد كه پيامبر با آن امت و تمدنى بسازد ، و آيندهء تابنده‌اى براى انسانيت به وجود آورد . بدين سبب پروردگار ما سبحانه و تعالى گفت : شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ . « 2 » معروف است كه قرآن به صورت معهود خود در همهء روزهاى سال نازل مىشود ، پس فرود آمدن ديگرى به صورت جمله و يك جا نيز دارد . و اينك سؤال : چرا اين شب به نام شب قدر ناميده شد ؟ چنان مىنمايد كه مهمترين كارى كه در اين شب صورت مىگيرد ، مقدر كردن امور آفريدگان است ، و لفظ از آن مشتق شده ، پس شب قدرهاى مقدر شده است ، چنان كه پروردگارمان گفت : فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ . بعضى گفته‌اند علت نامگذارى جليل القدر بودن اين شب است ، كه در آن كتاب پر ارج و قدرى نازل شده ، و هر كس كه آن شب را به شب زنده‌دارى بپردازد ، در نزد خدا ارزش و قدرى بزرگ خواهد داشت . [ 2 ] كيست كه بتواند ابعاد اين شب را كه خدا آن را به سبب وحى بر آفريدگان خود مبارك گردانيده و آن را زمان تقدير جريان امور جهانيان قرار داده است ، ادراك كند ، و كيست كه بتواند بزرگى وحى و شكوه فرشتگان و معانى صلح و سلام الاهى را نيك بفهمد ؟ به صورت مطلق برتر از ادراك نيست ، ولى برتر از آن است كه آدمى بتواند همهء ابعاد آن را فراگيرد ، بلكه مىكوشد و مىكوشد تا هر چه بيشتر بر معانى آن وقوف يابد ، و هر چه در اين شناخت و معرفت پيشتر رود ، به غنيمتهاى بيشترى از آن دسترس پيدا مىكند . « وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ - و تو چه دانى كه شب قدر چيست ؟ »

--> ( 2 ) - البقرة / 185 .